Ενσυναίσθηση μεταφορές μμμ

Η Ιαπωνία είναι μια χώρα που αξίζει τον σεβασμό μας για τον πολιτισμό και τις αξίες της. Μια ιστορία από έναν σταθμό του Τόκιο μάς δείχνει έναν από τους λόγους.

Ένα τρένο υψηλής ταχύτητας ανάμεσα σε δύο ταξίδια μένει ακινητοποιημένο για δώδεκα λεπτά. Για να καθαριστεί ολόκληρο, από την πρώτη μέχρι την τελευταία θέση, χρειάζονται μόλις επτά.

Και πριν αρχίσουν, οι άνθρωποι που θα το καθαρίσουν υποκλίνονται στο τρένο.

Έτσι γίνεται. Λίγα λεπτά πριν φτάσει, μια ομάδα περίπου είκοσι ανθρώπων, με τις στολές τους, παρατάσσεται στην αποβάθρα. Όταν ο συρμός Shinkansen μπαίνει στον σταθμό, υποκλίνονται όλοι μαζί. Ανοίγουν οι πόρτες, κατεβαίνουν οι επιβάτες και εκείνοι στέκονται με μια σακούλα στο χέρι, μαζεύοντας τα σκουπίδια και ευχαριστώντας έναν έναν όσους περνούν.

Ύστερα ανεβαίνουν στο τρένο. Και αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση.

Ο καθένας αναλαμβάνει το δικό του βαγόνι, περίπου εκατό θέσεις. Μαζεύουν ό,τι έχει μείνει στα καθίσματα και στο πάτωμα. Ελέγχουν τις θήκες στις πλάτες των καθισμάτων και κάτω από αυτά, μήπως έχει ξεχαστεί κάποιο αντικείμενο. Καθαρίζουν όλα τα τραπεζάκια, αλλάζουν τα καλύμματα στα προσκέφαλα και γυρίζουν κάθε σειρά καθισμάτων προς την κατεύθυνση του επόμενου ταξιδιού. Την ίδια ώρα, άλλοι καθαρίζουν τις τουαλέτες.

Επτά λεπτά. Ύστερα κατεβαίνουν, παρατάσσονται ξανά στην αποβάθρα και υποκλίνονται άλλη μία φορά. Αυτή τη φορά, στους επιβάτες που ετοιμάζονται να ανέβουν.

Η εταιρεία λέγεται TESSEI και εργάζεται για τους σιδηροδρόμους της ανατολικής Ιαπωνίας. Σε όλο τον κόσμο, αυτή η σκηνή είναι γνωστή ως «το θαύμα των επτά λεπτών». Οι τουρίστες τη βιντεοσκοπούν, τα ξένα τηλεοπτικά δίκτυα την παρουσιάζουν και η Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Χάρβαρντ έχει γράψει μια μελέτη γι’ αυτήν.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, σε αυτή την ιστορία δεν είναι τα επτά λεπτά. Είναι όσα προηγήθηκαν.

Γιατί δεν ήταν πάντα έτσι.

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, ο καθαρισμός των τρένων θεωρούνταν μία από τις πιο ταπεινές δουλειές. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι δεν ήταν νέοι· η μέση ηλικία τους ξεπερνούσε τα πενήντα χρόνια και πολλοί είχαν φτάσει σε αυτή τη δουλειά αφού η ζωή τούς είχε απομακρύνει από άλλες εργασίες. Κανείς δεν τους πρόσεχε. Οι επιβάτες περνούσαν δίπλα τους όπως περνά κανείς δίπλα από έναν τοίχο. Και σιγά σιγά, είχαν αρχίσει να βλέπουν κι εκείνοι τον εαυτό τους με τον ίδιο τρόπο. Λέγεται πως κάποιοι, όταν τους ρωτούσαν τι δουλειά κάνουν, προτιμούσαν να μην απαντούν.

Το 2005 ανέλαβε στην εταιρεία ένα στέλεχος των σιδηροδρόμων, ο Τερούο Γιαμπέ. Για πολλούς, ήταν μια θέση για το τέλος της καριέρας του. Δεν είχε καθαρίσει ποτέ του τρένο.

Το πιο εύκολο θα ήταν να προσθέσει ελέγχους, κανονισμούς και επιπλήξεις. Εκείνος έκανε κάτι άλλο. Πήγε στις αποβάθρες. Παρατήρησε. Άκουσε. Και κατάλαβε πως η δυσλειτουργία δεν ήταν ο τρόπος που καθάριζαν. Το πρόβλημα ήταν ότι κανείς δεν τους έβλεπε. Κι όταν κανείς δεν σε βλέπει, στο τέλος αρχίζεις να πιστεύεις πως δεν αξίζεις τίποτα.

Δεν άλλαξε, λοιπόν, τη δουλειά τους. Άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο την έβλεπαν.

Είπε σε αυτούς τους ανθρώπους πως η δουλειά τους δεν ήταν απλώς «να καθαρίζουν». Ήταν να υποδέχονται όσους ταξιδεύουν. Ήρθαν καινούργιες στολές, με πιο ζωντανά χρώματα· το καλοκαίρι φορούσαν ακόμη και πουκάμισα με λουλούδια. Άρχισε να ρωτά τους ίδιους, κι όχι μόνο τα στελέχη, πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί η υπηρεσία, και να εφαρμόζει τις ιδέες τους.

Έτσι γεννήθηκαν και οι «αναφορές των αγγέλων». Κάθε μέρα, κάποιος σημείωνε τις όμορφες μικρές πράξεις των συναδέλφων του: εκείνου που έτρεξε πίσω από έναν επιβάτη για να του επιστρέψει το πορτοφόλι, εκείνης που βοήθησε έναν ηλικιωμένο με τη βαλίτσα του. Ύστερα, αυτές οι πράξεις διαβάζονταν, συζητιούνταν και αναγνωρίζονταν.

Σιγά σιγά, κάτι άλλαξε. Οι ίδιοι άνθρωποι, τα ίδια πανιά καθαρισμού, τα ίδια επτά λεπτά. Μόνο που τώρα υπήρχε κάποιος που τους έβλεπε. Κι εκείνοι άρχισαν να εργάζονται σαν άνθρωποι που ξέρουν πως τους αντιμετωπίζουν με σεβασμό. Σήμερα αποκαλούν αυτή τη σκηνή, σχεδόν χαριτολογώντας, «το θέατρο του Shinkansen».

Ας σταθούμε για λίγο και ας σκεφτούμε πόσα πράγματα γύρω μας υπάρχουν χάρη σε ανθρώπους που δεν προσέχουμε.

Το γραφείο που είναι καθαρό το πρωί. Ο κάδος που έχει αδειάσει. Το τραπέζι που έχει στρωθεί. Το ψυγείο που δεν μένει ποτέ άδειο. Ο άνθρωπος που θυμάται τα γενέθλια όλων. Εκείνος που κρατά ενωμένη μια ομάδα χωρίς να το καταλαβαίνει κανείς. Εκείνος που συμμαζεύει μετά τη γιορτή, όταν οι υπόλοιποι έχουν ήδη φύγει.

Κάθε εργασία έχει κάτι ιερό, γιατί με αυτήν ένας άνθρωπος κερδίζει το ψωμί του και συχνά συντηρεί την οικογένειά του. Κι αυτό αξίζει να το τιμάμε και να το σεβόμαστε.

Το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς που κρατά τον κόσμο όρθιο είναι αόρατο. Και οι περισσότεροι άνθρωποι που την κάνουν, κάποια στιγμή παύουν να περιμένουν ένα ευχαριστώ. Ύστερα, σιγά σιγά, παύουν να αναγνωρίζουν και οι ίδιοι την αξία τους.

Μου έχει συμβεί να καθίσω σε ένα καθαρό τραπέζι χωρίς καν να αναρωτηθώ ποιος το είχε καθαρίσει. Μου έχει συμβεί, όμως, και να κάνω κάτι όσο καλύτερα μπορώ, να μην το προσέξει κανείς και να αρχίσω να σκέφτομαι πως, αφού κανείς δεν το βλέπει, ίσως να μην έχει και τόση σημασία.

Εκείνη η ομάδα στο Τόκιο μάς θυμίζει πως έχει σημασία. Μας θυμίζει και κάτι ακόμη, πιο λεπτό. Η υπόκλιση στο τρένο πριν αρχίσουν δεν γίνεται για τους επιβάτες. Γίνεται για την ίδια τη δουλειά. Είναι σαν να λένε, χωρίς λόγια: «Αυτό που πρόκειται να κάνω αξίζει σεβασμό. Ακόμη κι αν το κάνω εγώ. Ακόμη κι αν κανείς δεν με βλέπει».

Δεν μπορούμε πάντα να αλλάξουμε τη δουλειά που μας έτυχε. Μπορούμε όμως να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο τη βλέπουμε. Και μπορούμε, πού και πού, να σηκώσουμε τα μάτια και να προσέξουμε εκείνον που βρίσκεται δίπλα μας και κάνει, μέσα σε επτά λεπτά, ένα θαύμα για το οποίο κανείς δεν χειροκροτεί.

Κάπου, αυτή τη στιγμή, κάποιος στηρίζει ένα κομμάτι του κόσμου σου χωρίς να το κάνει αισθητό. Ίσως να είναι ένας άνθρωπος δίπλα σου. Ίσως να είσαι εσύ.

❤️ Love always