Κράτος φούσκα αγκάθια νοσοκόμοι

Κράτος φούσκα με πολιτικούς και μηχανισμούς φούσκα που με το πρώτο αγκαθάκι σπάνε.

Ποιος θα ασχοληθεί με αλλαγές σε βάθος σοβαρές μεταρρυθμίσεις κ ελέγχους; Έχουμε ένα κράτος με οστεοπόρωση και εκπαιδευμένους σε συμβιβασμό υπηρέτες. Ο πρώτος που θα επιχειρήσει κάτι θετικά διαφορετικό θα φαγωθεί απο τα μέσα με εντολή από τα έξω.. αυτή είναι η απαισιόδοξη πλευρά που ένιωθα προσωπικά τις πρώτες μέρες διακυβέρνησης Τσίπρα.. και μετά όλα στέγνωσαν.. Η αισιόδοξη πλευρά είναι το το παλληκάρι που λέγεται Κασσελάκης που τολμά εκ νέου να σκέφτεται να αλλάξει αυτό το οστεο[πορωμένο] κράτος με φιλόδοξες καινοτόμες γιατρικές ενέσεις. Θα τα καταφέρει; οι νοσοκόμοι θα τραβήξουν; οι νέοι ναι, οι παλιοί που συνυπάρχουν όχι.

Αν ο Μαζωνάκης δεν ήταν επώνυμος —αν ήταν απλώς ένας ακόμη «ανώνυμος» πολίτης— θα είχε πάρει η υπόθεσή του την ίδια δημοσιότητα; Και χωρίς αυτή τη δημοσιότητα, θα είχαν ενεργοποιηθεί με την ίδια ταχύτητα τα αντανακλαστικά του υπουργείου Υγείας και του #Άδωνις Γεωργιάδη για εκτεταμένους ελέγχους στον χώρο της Υγείας;

Το ερώτημα δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα ΜΜΕ, η πολιτική εξουσία και, τελικά, το ίδιο το κράτος.

Τι μπορούμε λοιπόν να μάθουμε από μια τέτοια τραγική υπόθεση;

Α) Η δημοσιότητα δεν είναι το ίδιο πράγμα με τη δημοσιογραφία.

Τα ΜΜΕ έχουν κάθε λόγο να ασχολούνται με μια υπόθεση που συγκλονίζει την κοινωνία. Όταν όμως το βασικό κριτήριο γίνεται το τι «πουλάει», τότε δημιουργείται ένα σοβαρό πρόβλημα: οι υποθέσεις των επωνύμων αποκτούν τεράστια προβολή, ενώ αντίστοιχες ιστορίες απλών πολιτών μπορεί να περνούν σχεδόν απαρατήρητες.

Κι όμως, ο Τύπος δεν υπάρχει μόνο για τηλεθέαση, clicks και διαφημιστικά έσοδα. Υποτίθεται ότι αποτελεί θεσμικό αντίβαρο στην εξουσία: ερευνά, αποκαλύπτει, ελέγχει και πιέζει — ακόμη κι όταν η ιστορία δεν έχει διάσημο πρωταγωνιστή και δεν προσφέρεται για πρώτο τραπέζι στα τηλεοπτικά πάνελ. Υπάρχει πρόβλημα μεταξύ δημοσιογραφικού λειτουργήματος και επαγγέλματος. 

Β) Γιατί η πολιτική εξουσία χρειάζεται δημοσιότητα για να ανακαλύψει ένα πρόβλημα;

Όταν μια υπόθεση βρίσκεται επί ημέρες στα δελτία ειδήσεων, ξαφνικά εμφανίζονται δηλώσεις, εντολές, έλεγχοι και αυστηρές προειδοποιήσεις.

Το κράτος ανακαλύπτει ότι διαθέτει αντανακλαστικά.

Θα ήταν απλώς προτιμότερο να τα χρησιμοποιεί πριν ανάψουν οι κάμερες.

Γιατί ο υπουργός δεν πρέπει να ενεργεί επειδή μια υπόθεση απειλεί να εξελιχθεί σε επικοινωνιακή κρίση. Πρέπει να έχει δημιουργήσει έναν μηχανισμό που εντοπίζει τις παραβάσεις πριν αυτές οδηγήσουν σε τραγωδίες — είτε το πιθανό θύμα είναι διάσημος είτε κάποιος που δεν θα γίνει ποτέ πρώτο θέμα.

Διαφορετικά, δεν έχουμε πρόληψη. Έχουμε διαχείριση δημοσιότητας με κρατική σφραγίδα.

Γ) Μεταρρύθμιση δεν είναι να κάνεις 100 ελέγχους μετά το κακό. Είναι να μη χρειάζεται το κακό για να τους κάνεις.

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα.

Ένα σύγχρονο κράτος δεν περιμένει το δυστύχημα, τον θάνατο, το τηλεοπτικό ρεπορτάζ και την κοινωνική κατακραυγή για να θυμηθεί ότι πρέπει να ελέγχει.

Έχει μόνιμους μηχανισμούς.

Έχει τακτικούς ελέγχους.

Έχει αξιολόγηση κινδύνου.

Έχει συνέπειες για τους παραβάτες.

Και κυρίως, έχει πρόληψη.

Γιατί διαφορετικά επαναλαμβάνουμε το ίδιο ελληνικό έργο:

Συμβαίνει κάτι τραγικό.

Τα κανάλια ανακαλύπτουν το πρόβλημα.

Τα κοινωνικά δίκτυα εξοργίζονται.

Ο υπουργός εμφανίζεται.

Ανακοινώνονται σαρωτικοί έλεγχοι.

Όλοι δηλώνουν αποφασισμένοι να «μπει τάξη».

Και ύστερα… περιμένουμε το επόμενο περιστατικό για να ξαναθυμηθούμε το ίδιο πρόβλημα.

Αυτό δεν λέγεται μεταρρύθμιση.

Λέγεται κράτος σε λειτουργία ειδοποίησης push: ενεργοποιείται μόλις το θέμα γίνει viral.

Η πραγματική μεταρρύθμιση είναι πολύ λιγότερο θεαματική. Δεν χρειάζεται κάμερες, έκτακτες δηλώσεις και υπουργικές αναρτεις.

Χρειάζεται θεσμούς που λειτουργούν κάθε μέρα, ακόμη κι όταν κανένας δημοσιογράφος δεν κοιτάζει.

Και τελικά αυτό είναι το πραγματικό τεστ μιας κυβέρνησης:

Όχι πόσο γρήγορα αντιδρά όταν μια υπόθεση γίνει πρωτοσέλιδο, αλλά πόσα πρωτοσέλιδα αποτρέπει επειδή έκανε σωστά τη δουλειά της πριν συμβεί το κακό.