Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης neos codikas

ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ | ΔΠΚ
ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ
BRIEFING ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ
Θέμα: Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Κατάσταση: Δημόσια Διαβούλευση (έως 4/6/2026)
Ψήφιση: Αναμένεται Ιούνιος 2026

1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ — ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Στις 20 Μαΐου 2026, το Υπουργείο Εσωτερικών έθεσε σε δημόσια διαβούλευση τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένα νομοθέτημα 761 άρθρων που ενσωματώνει ~2.000 διάσπαρτες διατάξεις σε ένα ενιαίο κείμενο (Ν. 3463/2006 + Ν. 3852/2010 «Καλλικράτης» + Ν. 4555/2018 «Κλεισθένης»).
Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως «απλοποίηση». Η αξιολόγηση του νομικού μας τμήματος αναδεικνύει βαθύτερη ιδεολογική μετατόπιση: από «Τοπική Αυτοδιοίκηση» σε εταιρικό μοντέλο «Τοπικής Διακυβέρνησης» με συγκέντρωση εξουσίας στον Δήμαρχο και ενίσχυση κεντρικής εποπτείας.

Βασικές πηγές / links
▸ Κείμενο διαβούλευσης (opengov.gr)
▸ Ανακοίνωση ΥΠΕΣ (ypes.gr)
▸ Ανάλυση άρθρων (my-ota.gr)
▸ 55 αποκλειστικές αρμοδιότητες νησιωτικών δήμων (tanea.gr)
▸ Νομοθετικό υπόβαθρο: Ν. 3463/2006 | Ν. 3852/2010 | Ν. 4555/2018

2. ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ — ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ

Προτεραιότητα Θέμα Επίπτωση (Τουρισμός/Ναυτιλία) Άρθρο / Αναφορά

ΥΨΗΛΗ

Αναπτυξιακοί Οργανισμοί (ΑΕ)
— Ιδιωτικοποίηση τουριστικής υποδομής

Λιμενικές υποδομές, παραλιακά μέτωπα, τουριστικά έργα περνούν από Δ.Σ. σε εταιρείες ιδιωτικού δικαίου χωρίς άμεσο δημοκρατικό έλεγχο.

Άρθρα 435, 438 + Ενότητα Αναπτυξιακών Οργανισμών

ΥΨΗΛΗ

Τέλος Τοπικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης («Αυτοδιοικητικός ΕΝΦΙΑ»)

Νέος συντελεστής έως 1,05‰ ετησίως — επιβαρύνει ξενοδοχεία,
καταλύματα, τουριστικά ακίνητα. Σωρευτικός με κρατικό ΕΝΦΙΑ.

Άρθρα 393 & 447

ΥΨΗΛΗ

Γενικός Επόπτης Νομιμότητας — Έλεγχος τοπικών αποφάσεων

Αποφάσεις Δ.Σ. για χρήσεις γης, παραχωρήσεις αιγιαλού, κανονιστικές τουριστικών ζωνών επισφαλείς. Χιαστί έλεγχος από μη εξοικειωμένο ελεγκτή.Σύστημα εποπτείας — Βιβλίο 5ο

ΜΕΣΗ

Κατάργηση ΝΠΔΔ — Πολιτιστικοί/Αθλητικοί Οργανισμοί

Φεστιβάλ, εκδηλώσεις, δημοτικοί χώροι που τροφοδοτούν τουριστικό προϊόν περνούν σε ΑΕ μισοσκελισμένους προϋπολογισμούς → εμπορευματοποίηση.

Άρθρο 153 + Βιβλίο 2ο ΝΠΔΔ

ΜΕΣΗ

55 αποκλειστικές αρμοδιότητες νησιωτικών δήμων

Θετική κατοχύρωση — ειδικές αρμοδιότητες νησιωτικών δήμων (τουρισμός, ακτοπλοΐα,
αλιεία). Χρήζει επαλήθευσης εάν είναι ουσιαστικές διακοσμητικές.

Ειδικό κεφάλαιο νησιωτικών δήμων

ΜΕΣΗ

Ψηφιακός Αποκλεισμός — Κοινωνικός Τουρισμός

Μετάβαση σε αποκλειστικά ψηφιακές διαδικασίες χωρίς φυσική εναλλακτική.
Εφάπτεται με αποτυχία πλατφόρμας ΔΥΠΑ και αποκλεισμό δικαιούχων κοινωνικού τουρισμού.

Ψηφιακές διατάξεις — Βιβλίο 1ο/2ο

ΧΑΜΗΛΗ

Κανονιστικές Αποφάσεις —  Υποχρεωτική ηλεκτρονική διαβούλευση 15 ημερών

Τοπικά κανονιστικά τουριστικών ζωνών, αιγιαλού, λιμένων: πλέον υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση 15 ημερών + έκθεση επί σχολίων.

Άρθρο 319

3. ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΡΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ — Ανάθεση στη Θεματική Ομάδα Τουρισμού & Ναυτιλίας

Άρθρα 393, 447 — Νέο τέλος ακινήτων

– Ποιες κατηγορίες τουριστικής ιδιοκτησίας επιβαρύνονται; Υπάρχουν εξαιρέσεις για νησιωτικά καταλύματα;
– Τι σημαίνει η είσπραξη μέσω ΑΑΔΕ για τη δυνατότητα των νησιωτικών δήμων να επιστρέφουν πόρους τουριστικές υποδομές;

Άρθρα 435, 438 — Αναπτυξιακοί Οργανισμοί
– Ποιες συγκεκριμένες κατηγορίες τουριστικής υποδομής εμπίπτουν στη δυνατότητα εκχώρησης; (λιμάνια, παραλίες, μαρίνες;)
– Υπάρχουν διασφαλίσεις δημόσιου ελέγχου ή αυτοματοποιείται η ιδιωτικοποίηση με «αδυναμία υπηρεσιών»;

Νησιωτικές αρμοδιότητες — 55 ειδικές αρμοδιότητες
– Καταγραφή ποιες από τις 55 αφορούν τουρισμό, ακτοπλοΐα, αλιεία, αιγιαλό.
– Σύγκριση με το σημερινό καθεστώς: Τι κερδίζουν ή χάνουν οι νησιωτικοί δήμοι (π.χ. Πειραιά, Αιγαίου);

Γενικός Επόπτης — Γκρίζες Ζώνες

– Υπάρχουν προστατευτικές διατάξεις για αποφάσεις νησιωτικού/τουριστικού χαρακτήρα από τον χιαστί έλεγχο;

4. TIMELINE ΔΡΑΣΗΣ

Έως 4/6/2026 Δημόσια διαβούλευση — παράθυρο για κατάθεση παρατηρήσεων ΔΠΚ
Ιούνιος 2026 Κατάθεση στη Βουλή — τελευταία ευκαιρία τροπολογιών από Πολιτική Επιτροπή
Ψήφιση +30 ημέρες Εφαρμογή — παρακολούθηση ΦΕΚ και δευτερογενών ΚΥΑ εκτέλεσης

Εσωτερικό έγγραφο ΔΠΚ — Τομέας Τουρισμού & Ναυτιλίας | Ιούνιος 2026 | Για χρήση Θεματικής Ομάδας