(6) Τουρισμός (Αγρό) Μελέτη Έρευνα Άννα Μαρία Γραμμένου Αγροτοτουρισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Έρευνα Αννα-Μαρία Γ.Γραμμένου

ΜΕΛΕΤΗ – ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ι. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Α. Έναρξη και εξέλιξη του αγροτουρισμού
Η πρώτη οργανωμένη «έξοδος» του αγροτουρισμού στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε
τη δεκαετία του 1980, στο πλαίσιο των κοινοτικών προγραμμάτων LEADER, με τη
δημιουργία μικρών αγροτουριστικών επιχειρήσεων, συχνά από γυναικείους
συνεταιρισμούς.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), το
αγροτουριστικό πλαίσιο ενισχύθηκε κατά την 5η Προγραμματική Περίοδο (ΠΑΑ
2014-2020) μέσω του Μέτρου 19 «CLLD/LEADER», ειδικότερα μέσω του υπο-
μέτρου 19.2 για τοπικές πρωτοβουλίες.
Η έννοια του αγροτουρισμού στην Ελλάδα μελετάται επιστημονικά ήδη από τις αρχές
της δεκαετίας του 2010 (π.χ. πτυχιακές εργασίες 2011-2014), γεγονός που δείχνει την
αυξανόμενη ακαδημαϊκή και αναπτυξιακή του σημασία.

Β. Στόχοι ανάπτυξης και υλοποίησης

 προγράμματος (5ετίας)

Στόχος ανάπτυξης και υλοποίησης του Προγράμματος μέσα σε πέντε χρόνια είναι:

 Αποκέντρωση, με σημαντικό αριθμό νέων και οικογενειών να εγκατασταθούν σε
αγροτικές περιοχές και νησιά.
 Επέκταση του αγροτουρισμού σε περιοχές που δεν είναι τουριστικά ανεπτυγμένες ή
έχουν υποβαθμιστεί από φυσικές ή οικονομικές καταστροφές.
 Ένταξη επιλεγμένων προσφύγων και μεταναστών για ενίσχυση εργατικών χεριών
και ταυτόχρονη κοινωνική τους ενσωμάτωση.
 Δημιουργία τουλάχιστον 500 νέων αγροτουριστικών επιχειρήσεων.
 Δημιουργία 10 και πλέον «Νησιωτικών και Ορεινών Δικτύων Αγροτουρισμού» σε
συνεργασία με Δήμους και Περιφέρειες.
 Αύξηση του τοπικού εισοδήματος μέσω βιώσιμων δραστηριοτήτων.

ΙΙ. ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Ο αγροτουρισμός έχει ήδη αναπτυχθεί σε ορεινά, ημιορεινά και νησιωτικά τμήματα
της χώρας:

 Ήπειρος (Ζαγοροχώρια, Ιωάννινα): Πρώιμο παράδειγμα αγροτουρισμού, με
ξενώνες, αγροκτήματα και εμπειρίες στη φύση.
 Κρήτη (Ζαρός, Ηράκλειο): Ολοκληρωμένο αγροτουριστικό συγκρότημα με διαμονή,
πεζοπορίες και τοπική γαστρονομία.

 Βόρεια Ελλάδα (Γουμένισσα Κιλκίς):

Ενσωμάτωση αγροτουριστικών
δραστηριοτήτων σε οινοποιεία και αγροτικές εγκαταστάσεις.

Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν ότι ο αγροτουρισμός μπορεί να αναπτυχθεί τόσο
σε ηπειρωτικές όσο και σε νησιωτικές περιοχές, αξιοποιώντας τα ιδιαίτερα τοπικά
χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

ΙΙΙ. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Οι αγροτουριστικές επιχειρήσεις συνδυάζουν φιλοξενία (ξενώνες, αγροικίες κ.ά.),
αγροτικές δραστηριότητες (όπως μάζεμα ελιάς, σταφυλιών, κρόκου Κοζάνης κά) και
τοπική γαστρονομία.

Τα αγροτικά καταλύματα, οι μικρές μεταποιητικές μονάδες και οι δραστηριότητες
ξενάγησης σε αγροκτήματα έχουν ήδη ενταχθεί στα προγράμματα αγροτικής
ανάπτυξης.

Το ΥΠΑΑΤ ορίζει τον αγροτουρισμό ως «ειδική μορφή τουρισμού υπαίθρου που
συνίσταται στο σύνολο των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την αγροτική
παραγωγή και το πολιτιστικό περιβάλλον».

ΙV. ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Παρότι υπήρξε αρχική άνθηση, πολλές επιχειρήσεις αγροτουρισμού αντιμετώπισαν
σοβαρές δυσκολίες κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης:

1. Μείωση επισκεπτών.
2. Εγκατάλειψη αγροτουριστικών καταλυμάτων.
3. Δυσκολία χρηματοδότησης και απουσία σταθερής στρατηγικής.
Επιπλέον, παρατηρείται έλλειψη ολοκληρωμένης καταγραφής, στατιστικών
δεδομένων και συντονισμού μεταξύ φορέων, γεγονός που δυσχεραίνει τον στρατηγικό
σχεδιασμό.

V. ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ/ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Με βάση τα παραπάνω, στην πρότασή μας για θεματικό τουρισμό μπορούμε να
συμπεριλάβουμε:

 Χρονικό πλαίσιο: από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα.
 Περιοχές-πιλότους: Ζαγοροχώρια, Κρήτη (Ζαρός), Κιλκίς (Οινοποιείο Χατζηβαρύτη)
κ.ά.
 Φορείς και Προγράμματα: LEADER, ΠΑΑ 2014-2020 (Μέτρο 19).
 Προκλήσεις: κρίση, εποχικότητα, ανάγκη δικτύωσης και ψηφιοποίησης.
 Προτάσεις: ενίσχυση επενδύσεων σε μικρές μονάδες, διαφοροποίηση
δραστηριοτήτων, σύνδεση με τοπικά προϊόντα και ψηφιακή προβολή, με
προτεραιότητα στις περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.

Ο βασικός μας στόχος είναι η ενίσχυση υποβαθμισμένων αγροτικών περιοχών και
νησιών, η απασχόληση νέων και η βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου μέσα από νεανική
επιχειρηματικότητα και «έξυπνη» αποκέντρωση.

VI. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ – ΠΕΝΤΕ ΑΞΟΝΕΣ ΔΡΑΣΗΣ

Άξονας 1: Ψηφιακή Στήριξη & Προβολή

 Δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας αγροτουρισμού Ελλάδας που συνδέει
επιχειρήσεις, εμπειρίες, τοπικά προϊόντα και εορτές, με δυνατότητα συμμετοχής και
κρατήσεων.
 Εκπαίδευση νέων αγροτών σε ψηφιακό μάρκετινγκ, φωτογράφιση, κρατήσεις και
storytelling.
 Ανάπτυξη “ψηφιακού χάρτη εμπειριών” ανά νομό και νησί, διαθέσιμου σε
πολλαπλές γλώσσες.

Άξονας 2: Ενίσχυση Νεανικής Αγροτουριστικής Επιχειρηματικότητας

 Δημιουργία ειδικού ταμείου μικροχρηματοδοτήσεων για νέους έως 40 ετών.
 Επιχορηγήσεις για μετατροπή παλαιών κτισμάτων σε αγροτουριστικές μονάδες ή
μικρά εργαστήρια μεταποίησης, ειδικά σε περιοχές που ερημώνουν.
 Κίνητρα σε φοιτητές τελειόφοιτους μηχανικούς, αρχιτέκτονες κ.ά. για συμμετοχή σε διαγωνισμούς ιδεών με βραβεία (όχι για γραφεία, αλλά για νέους δημιουργούς).

 Προγράμματα κατάρτισης (ΕΛΓΟ, ΟΑΕΔ, πανεπιστήμια) σε βιώσιμες καλλιέργειες,
οικοτουρισμό και μάρκετινγκ τοπικών προϊόντων.

Παράδειγμα: νέος παραγωγός στην Άνδρο ή στη Μάνη δημιουργεί ξενώνα με
εργαστήριο μελιού και εμπειρίες για επισκέπτες («ζήσε μια μέρα ως μελισσοκόμος»)

Άξονας 3: Αγροτουρισμός στα Νησιά – “Νησιωτική Αγροοικονομία”

 Σύνδεση του τουρισμού με τη γεωργική ταυτότητα κάθε νησιού (π.χ. Νάξος – πατάτα,
Πάρος – κρασί, Κρήτη – ελαιόλαδο, Τήνος – μαρμαροτεχνία).
 Δημιουργία τοπικών ομάδων συνεργασίας παραγωγών, επιχειρηματιών και δήμων.
 Ετικέτα “Αγροτουριστικό Νησί” ως κοινό brand βιωσιμότητας και φιλοξενίας.
 Δημιουργία μικρών αγροτουριστικών διαδρομών (π.χ. “Δρόμος του Κρασιού της
Πάρου”, “Οικομονοπάτια της Σάμου”).

Άξονας 4: Κοινωνική Οικονομία &

 Επανενεργοποίηση και στήριξη γυναικείων συνεταιρισμών με νέα ψηφιακά εργαλεία.
 Δημιουργία κοινωνικών επιχειρήσεων αγροτουρισμού που απασχολούν νέους,
ανέργους και κατοίκους που επιστρέφουν στην επαρχία.
 Προώθηση συνεργατικών αγροκτημάτων που συνδυάζουν παραγωγή, φιλοξενία και
εκπαίδευση (τύπου “Farm School”).
Άξονας 5: Πράσινες Υποδομές & Βιώσιμη Μετάβαση
 Χρηματοδότηση μικρών ΑΠΕ (φωτοβολταϊκά σε μονάδες).
 Διαχείριση απορριμμάτων και ανακύκλωση σε συνεργασία με Δήμους.
 Προώθηση μεταφορών χαμηλού αποτυπώματος (ηλεκτρικά mini-bus, ποδήλατα, πεζοπορικά μονοπάτια).

VII. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΤΟΥ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Στόχος

Αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού του τουρισμού κατά τη χειμερινή περίοδο, με
ταυτόχρονη εκπαίδευση και ενίσχυση της υπαίθρου.

Τρόπος Εφαρμογής

 Συμμετοχή ανέργων τουρισμού σε διαδικτυακά σεμινάρια ανά ειδικότητα.
 Διαγωνισμός συγγραφής εκπαιδευτικών εγχειριδίων ανά ειδικότητα.
 Εκπαιδευτικά σεμινάρια και πρακτική άσκηση σε αγροτικές περιοχές.
 Συνεργασία με Δήμους και Περιφέρειες για τη φιλοξενία και παρακολούθηση των
προγραμμάτων.
 Πιστοποίηση δεξιοτήτων “Αγροτουριστικού Συντονιστή” για όσους
ολοκληρώνουν το πρόγραμμα.
 Μερική επιδότηση διαμονής/μετακίνησης για τους συμμετέχοντες.

Εκπαιδευτικά Αντικείμενα

1. Ψηφιακή παρουσία, προβολή και κρατήσεις.
2. Οργάνωση και λειτουργία μικρών μονάδων φιλοξενίας.
3. Βιώσιμη διαχείριση αγροτουρισμού και περιβάλλοντος.
4. Δημιουργία εμπειριών (workshops, γαστρονομία, πολιτισμός).
5. Εκπαίδευση στελεχών τουρισμού για υποστήριξη νέων αγροτουριστικών μονάδων.
 

Αναμενόμενα Αποτελέσματα
 

 Εποχικά άνεργοι να απασχολούνται παραγωγικά τον χειμώνα.
 Ενίσχυση των δεσμών πόλης – υπαίθρου.
 Νέα κύματα νέων που εγκαθίστανται στην επαρχία με έτοιμες γνώσεις.
 Μετατροπή της «νεκρής» τουριστικής περιόδου σε περίοδο εκπαίδευσης και τοπικής
ανάπτυξης.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η ανάπτυξη του αγροτουρισμού αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη βιώσιμη
αναγέννηση της ελληνικής υπαίθρου.

Συνδυάζοντας τον πολιτισμό, την παραγωγή και τον τουρισμό, μπορεί να
δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να κρατήσει τους νέους στον τόπο τους και να
μετατρέψει την εποχικότητα σε ευκαιρία διαρκούς ανάπτυξης.

Η υλοποίηση των προτεινόμενων αξόνων μπορεί να αναδείξει την Ελλάδα σε πρότυπο
αγροτουριστικής ανάπτυξης στη Μεσόγειο.

Οργανωμένη, εστιασμένη και τεκμηριωμένη λίστα μοναδικών ελληνικών
προϊόντων, με έμφαση σε νησιά και ορεινή/ημιορεινή Ελλάδα.

Για κάθε προϊόν μία σύντομη περιγραφή / ιδέα χρήσης στην πρότασή μας (agrotourism
experiences, workshops, branding). Όπου υπάρχει, σημείωση και την ΠΟΠ/ΠΓΕ.

Οι πιο «φορτωμένες» / κρίσιμες δηλώσεις έχουν πηγές από επίσημους/αξιόπιστους
ιστότοπους και ειδησεογραφία τοποθετημένες μετά από κάθε προϊόν.

Μοναδικά ελληνικά προϊόντα

Νησιά

1. Μαστίχα Χίου (Chios Mastiha) — Χίος

Μοναδική ρητίνη από τα δέντρα μαστίχας, με παραδοσιακή χρήση στη
ζαχαροπλαστική, φαρμακευτική και κοσμετολογία. Ιδανική εμπειρία: ξενάγηση σε
μαστιχόδεντρα + εργαστήριο προϊόντων μαστίχας. ΠΟΠ: ναι. (masticha.gr)

2. Φυστίκι Αιγίνης (Aegina Pistachio) — Αίγινα
Εξαιρετικής ποιότητας φυστίκι με έντονο άρωμα — εμπειρίες συγκομιδής,
επεξεργασίας και γευσιγνωσίας. ΠΟΠ. (Greek News Agenda)

3. Φάβα Σαντορίνης &  Ντοματάκι Σαντορίνης — Σαντορίνη
Παραγωγή σε άνυδρο ηφαιστειογενές έδαφος — μοναδικές γεύσεις και ΠΟΠ (φάβα).
Ιδέα: γαστρονομικά εργαστήρια, επίδειξη παραδοσιακής καλλιέργειας. (Villa Like
Home)

4. Παραδοσιακά τυριά Νάξου (π.χ. γραβιέρα Νάξου) — Νάξος
Τοπικά τυριά & πατάτα Νάξου — εμπειρίες τυροκόμησης, φάρμα-to-table.
(unforgettablegreece.com)

5. Κόπανιστη / τοπικά τυριά Κυκλάδων (π.χ. Κοπανιστή Μυκόνου / Λουζά κ.ά.) —
Κυκλάδες
Ιδανικά για γευσιγνωσίες και συνδυαστικά πακέτα με οινοχορεία ή ελαιοτριβεία.
(jaywaytravel.com)

6. Ρομπόλα Κεφαλονιάς (Robola wine) — Κεφαλονιά
Τοπική ποικιλία κρασιού με ΠΟΠ, ιδανική για οινοτουριστικά δίκτυα & διαδρομές
αμπελώνα. (Kefalonian Products - Taste Kefalonia)

7. Λούζα / Γούνα (Παραδοσιακό ξηρό κρέας) — Μύκονος / Κύθηρα (τοπικές ποικιλίες)
Παραγωγικές επισκέψεις, εργαστήρια ωρίμανσης και συνταγών. (jaywaytravel.com)
8. Ελαιόλαδο & τοπικές ποικιλίες ελιάς (π.χ. Κρήτη, Κύθηρα, Λακωνία) — Νησιά
με ελαιοκαλλιέργεια
Ελαιο-εμπειρίες: συλλογή, επίδειξη ελαιοτριβείου, γευσιγνωσία. (Γενική πληροφορία
PDO/PGI σε πολλούς τόπους). (CRITIDA Premium Cretan Food Products)

9. Κάπαρη & Αφυδατωμένα προϊόντα (π.χ. Σαντορίνη, Κύθηρα) — Κυκλάδες /

Νότια νησιά

Διεθνώς αναγνωρίσιμη τοπική νοστιμιά — διαδρομές στα χωράφια, μαθήματα
συντήρησης. (jaywaytravel.com)

10. Ήπια τοπικά προϊόντα νησιών (μέλι θυμαρίσιο, λουκούμια, αρωματικά βότανα)
— διάφορα νησιά
Πακέτα «Farm & Taste» με τοπικές παραγωγές και μικρές βιοτεχνίες.

Ορεινή & Ημιορεινή Ελλάδα

1. Κρόκος Κοζάνης (Krokos Kozanis, Greek saffron) — Κοζάνη (Δυτική Μακεδονία)
«Κόκκινο χρυσάφι» — υψηλής αξίας προϊόν, ΠΟΠ. Ιδέες: συγκομιδή στίγματος
(εποχική εμπειρία), μαθήματα επεξεργασίας και προϊόντα σαφράν. (safran.gr)

2. Τσακώνικη Μελιτζάνα (Tsakoniki eggplant of Leonidion) — Λεωνίδιο, Αρκαδία
(Πελοπόννησος)
Με ΠΟΠ καταξίωση — εργαστήρια διατήρησης, παραδοσιακές συνταγές. (GTP
Headlines)

3. Ξερά σύκα Κύμης (Dried figs of Kymi) — Κύμη (Εύβοια) — (συχνά
αναγνωρισμένα ως ΠΟΠ/τοπικό προϊόν)
Αγροτουριστικές εμπειρίες συλλογής και επεξεργασίας. (GTP Headlines)

4. Γραβιέρα & τυριά Αγράφων / Πίνδου (π.χ. Graviera Agrafon, Metsovone) —
Αγραφες, Μέτσοβο, Ήπειρος / Θεσσαλία
Δραστηριότητες τυροκόμησης, επισκέψεις σε τυροκομεία. (iCookGreek)

5. Μέλι θυμαρίσιο / πευκόμελο (περιοχές Κρήτης, Πίνδου, Πελοποννήσου) —
ορεινές περιοχές
Μαθήματα μελισσοκομίας, γευσιγνωσίες μελιού, κεριού. (Εθνικός Δρυμός Αίνου! -)

6. Φασόλια / φακές & παλαιές ποικιλίες (π.χ. φακές Εγκλουβής Λευκάδας) —
ορεινές/ημιορεινές ζώνες
Τοπικά όσπρια με ιστορία — εμπειρίες σποράς/συγκομιδής. (GTP Headlines)

7. Λαδοτύρι, ξινομυζήθρα, κασέρι τοπικά (π.χ. Ladotyri Mytilinis, Xynomyzithra
Kritis) — ορεινές περιοχές/νησιά με βουνό
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και pairing με κρασί. (iCookGreek)

8. Φρούτα υψηλής ποιότητας (π.χ. ροδάκινα Κοζάνης, μήλα ορεινών ζωνών) —
ορεινές καλλιέργειες
Αγροτουριστικά προγράμματα «από το δέντρο στο τραπέζι». (VisitGreece)

9. Παραδοσιακά προϊόντα Γρεβενών (π.χ. Anevato Grevenon) — Δυτική Μακεδονία
/ Πίνδος
Γευσιγνωσίες, τοπικά παζάρια προϊόντων. (iCookGreek)

10. Μικρές τοπικές ποικιλίες ελαιολάδου & αρτοποιημάτων ορεινών ζωνών —
διάφορες (Λευκάδα, Αιτωλοακαρνανία, Ευρυτανία)
Εργαστήρια ελαιολάδου, ψωμιού και παραδοσιακών προϊόντων.

Πηγές  & Τεκμηρίωση (σύντομη)

 Επίσημος κατάλογος προϊόντων με ΠΟΠ/ΠΓΕ – Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης &
Εγγραφή eAmbrosia. (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης)
 Συλλογές & άρθρα για τοπικά νησιωτικά προϊόντα (Santorini, Naxos, Paros,
Cyclades). (Villa Like Home)
 Ειδικές τοπικές σελίδες προϊόντων: Mastiha (Chios), Robola (Kefalonia), Krokos
Kozanis (saffron). (masticha.gr)
 Ειδησεογραφία/ανακοινώσεις πρόσφατων καταχωρήσεων PDO για ελληνικά προϊόντα
(2024). (GTP Headlines)

Πώς το εντάσσουμε στην πρότασή μας (σύντομα, ιδέες)

 Πιλοτικά πακέτα περιφερειακής ταυτότητας: κάθε «νησί» ή ορεινή ζώνη να έχει
1–3 πρωτογενούς σημασίας προϊόντα (π.χ. Σαντορίνη: φάβα & ντομάτα — Κοζάνη:
κρόκος) και στελέχωση τοπικών experiential προγραμμάτων. (Villa Like Home)
 «Δρόμοι Προϊόντος»: π.χ. «Δρόμος Κρόκου Κοζάνης», «Δρόμος του Κρασιού
Κεφαλονιάς», «Δρόμος Μαστίχας Χίου» — εμπορικά & τουριστικά δίκτυα. (Divino
Wines & Vinegar)
 Workshops & workshops-to-market: εποχικές εμπειρίες συγκομιδής (saffron,
mastiha), τυροκομικά masterclasses (Naxos, Metsovo), μαθήματα
μελισσοκομίας/μελιού. (saffron.gr)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ για ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Ολόκληρη λίστα για δημιουργία σεμιναρίων, πανηγυριών & χορών προσθέτοντας δίπλα την ημερομηνία, εποχή (π.χ. μήνας ή περίοδος γιορτής), ώστε να μπορεί να ενταχθεί άμεσα σε πρόγραμμα αγροτουρισμού ή ψηφιακή πλατφόρμα.

Παράδειγμα μορφής: | Περιοχή | Πανηγύρι / Γιορτή | Χοροί / Μουσική | Ημερομηνία /
Εποχή | Ιδέα εμπειρίας |

Νησιά
Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Βόρειο/Ανατολικό Αιγαίο, Ιόνια

1. Ικαρία — Καλοκαιρινά χωριάτικα πανηγύρια
o Χοροί: Ικαριώτικος
o Εποχή: Ιούλιος – Αύγουστος
o Ιδέα εμπειρίας: συμμετοχή σε παραδοσιακό γλέντι, μαθήματα χορού

2. Σαντορίνη — Πανηγύρι Παναγίας

o Χοροί: Κυκλαδίτικος συρτός, τοπικοί χοροί
o Εποχή: 15 Αυγούστου
o Ιδέα εμπειρίας: φάβα & ντοματάκι Σαντορίνης, μαθήματα παραδοσιακής
μουσικής

3. Νάξος / Πάρος / Αμοργός — Αγροτικά/Γαστρονομικά πανηγύρια

o Χοροί: Κυκλαδίτικος συρτός, συρτάκι
o Εποχή: Ιούλιος – Σεπτέμβριος
o Ιδέα εμπειρίας: μαθήματα τυροκόμησης, οινογευσιγνωσία

4. Χίος (Μαστιχοχώρια) — Τοπικά θρησκευτικά πανηγύρια

o Χοροί: παραδοσιακοί Αιγαίου
o Εποχή: 15 Αυγούστου – 28 Οκτωβρίου (τοπικά χωριά)
o Ιδέα εμπειρίας: εργαστήρια μαστίχας, συμμετοχή σε γλέντι

5. Δωδεκάνησα (Κάρπαθος, Κάσος, Νίσυρος) — Παραδοσιακά πανηγύρια

o Χοροί: Κασιώτικος, τοπικοί νησιώτικοι
o Εποχή: Καλοκαίρι (Ιούλιος – Αύγουστος)
o Ιδέα εμπειρίας: συμμετοχή σε τοπικά δρώμενα, μαθήματα χορών

Κρήτη

1. Ζαρός, χωριά ορεινών περιοχών — Αγροτικά πανηγύρια Αγίων
o Χοροί: Κρητικός συρτός, χοροί με λύρα/λαούτο
o Εποχή: Ιούλιος – Αύγουστος
o Ιδέα εμπειρίας: γευσιγνωσία κρητικών τυριών, συμμετοχή σε παραδοσιακό
γλέντι

2. Μελιτο- και ελαιο-γιορτές

o Χοροί: παραδοσιακοί Κρητικοί
o Εποχή: Σεπτέμβριος – Οκτώβριος
o Ιδέα εμπειρίας: εργαστήρια μελιού και ελαιολάδου

Ιόνια Νησιά

1. Κεφαλονιά — Οινογιορτές Robola

o Χοροί: παραδοσιακοί νησιώτικοι
o Εποχή: Ιούνιος – Σεπτέμβριος
o Ιδέα εμπειρίας: αμπελουργικά εργαστήρια, γευσιγνωσία κρασιών

2. Κέρκυρα — Πανηγύρια με βενετσιάνικη επιρροή

o Χοροί: τοπικοί Κερκυραϊκοί, συρτός
o Εποχή: Ιούλιος – Αύγουστος
o Ιδέα εμπειρίας: συμμετοχή σε πολιτιστικές εκδηλώσεις & χορούς

Βόρεια Ελλάδα

1. Μέτσοβο, Ζαγοροχώρια — Ορεινά πανηγύρια
o Χοροί: ηπειρώτικοι, πολυφωνικά τραγούδια
o Εποχή: Ιούλιος – Αύγουστος
o Ιδέα εμπειρίας: μαθήματα τοπικών χορών, παραδοσιακή μουσική

2. Πιερία, Χαλκιδική, Κιλκίς — Χωριάτικα πανηγύρια
o Χοροί: χορός της Τράτας, συρτός, καλαματιανός
o Εποχή: Ιούλιος – Σεπτέμβριος
o Ιδέα εμπειρίας: συμμετοχή σε γλέντι, τοπική γαστρονομία

Πελοπόννησος

1. Λακωνία, Αρκαδία, Αργολίδα — Χωριάτικα πανηγύρια
o Χοροί: καλαματιανός, συρτός
o Εποχή: Ιούλιος – Αύγουστος
o Ιδέα εμπειρίας: εργαστήρια παραδοσιακών συνταγών

2. Τσακώνικα έθιμα
o Χοροί: Τσακώνικος χορός
o Εποχή: Αύγουστος
o Ιδέα εμπειρίας: γιορτή με τσακώνικη μελιτζάνα, χορό & γαστρονομία